Zwolnienie od kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym – co warto wiedzieć?

Każdy człowiek pragnie sprawiedliwego rozstrzygnięcia jego sprawy. Czasami pomimo wydania rozstrzygnięć przez organy administracyjne pierwszej i drugiej instancji, zwane potocznie urzędami, Strona postępowania ma poczucie krzywdy i niesprawiedliwości (czasem słuszne, czasem nie) i w związku z tym pragnie wystąpić na drogę sądową. Pociąga to za sobą jednak pewną niedogodność, zwaną powszechnie kosztami sądowymi, na które zawsze składa się wpis sądowy (stały lub stosunkowy) oraz opłata kancelaryjna. Informację o aktualnej wysokości wpisów sądowych znajdziesz zaglądając do rozporządzenia rady ministrów z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym.  

Wpis sądowy stosunkowy

dotyczy sytuacji, w których istnienie należności pieniężnej wynika bezpośrednio z aktu administracyjnego podlegającego zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, np. z decyzji administracyjnej. Wysokość wpisu jest zawsze określona procentowo i wynosi ona:

– 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia,nie mniej jednak niż 100,00 zł jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi mniej niż 10.000,00 zł 

– 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia,nie mniej jednak niż 300,00 zł jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10.000,00 zł i jednocześnie nie przekracza 50.000,00 zł

– 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500,00 zł jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza ponad 50.000, 00 zł a jednocześnie nie przekracza 100.000,00 zł 

– 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000,00 zł i nie więcej niż 100.000,00 zł jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza kwotę ponad 100.000,00 zł 

Wpis sądowy stały 

uiszcza się we wszystkich pozostałych przypadkach. Wysokość wpisu stałego ustala się dokonując porównania rodzaju postępowania, w którym zostało wydane orzeczenie będące przedmiotem zaskarżenia. Należy sprawdzić to w sposób szczególnie ostrożny, z uwagi na fakt, iż spis ten nie został sporządzony w sposób intuicyjny, zaś niewłaściwy wybór “kategorii” sprawy skutkować może omyłkowym uznaniem, że wysokość wpisu sądowego wynosi nie 100,00 zł jak nam się to wcześniej wydawało, lecz 10.000,00 zł i powinniśmy wpis uzupełnić. Lub na odwrót: kwota 10.000,00 zł wydawała się nam na tyle paraliżująca, że rozważaliśmy rezygnację z dochodzenia sprawiedliwości. 

Co obejmuje prawo pomocy?

Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od poniesienia kosztów sądowych, a także ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Należy jednak pamiętać, że w zależności od sytuacji wnioskodawcy może być ono przyznane w zakresie całkowitym, częściowym lub nie przyznane wcale.Całkowity zakres prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast częściowy zakres prawa pomocy obejmuje zwolnienie albo wyłącznie od opłat sądowych (w całości lub w części) albo zwolnienie wyłącznie  od wydatków, albo zwolnienie od opłat sadowych i wydatków lub też jedynie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. 

Kiedy można wnioskować o zwolnienie z kosztów sądowych? 

Czy jednak fakt, iż kwota samego wpisu sądowego  już na wstępie wydaje się nam nie do udźwignięcia, zaś kwota jaką musielibyśmy przeznaczyć na pracę prawnika stanowić będzie na tyle znaczną dziurę w budżecie domowym, że przyprawia nas o palpitację serca, musi oznaczać, że nie zaznamy sprawiedliwości?  Absolutnie nie, w takiej sytuacji należy po prostu rozważyć wystąpienie do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. 

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić wyłącznie jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub przynajmniej ( w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów), że nie jest w stanie ich ponieść w pełnej wysokości bez uszczerbku dla siebie si swojej i rodziny. W przypadku zaś osoby prawnej, a także jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy przyznaje się gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy nie ma ich w wysokości pozwalającej na poniesienie pełnych kosztów.

Jednocześnie należy podkreślić, że pełnomocnika z urzędu można ustanowić wyłącznie dla strony, która nie posiada fachowego pełnomocnika innego niż ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

Kiedy i jak można złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy można złożyć zarówno  przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i w jego trakcie, na urzędowym formularzu, który jest fizycznie dostępny (wyłożony) we wszystkich wojewódzkich sądach administracyjnych oraz  w  Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest on również łatwo dostępny w wersji cyfrowej.

W takcie wypełniania wniosku, należy mieć pod ręką:

– dane pozwalające na zidentyfikowanie: skarżonego aktu administracyjnego, czynności / bezczynność lub przewlekłego prowadzenie sprawy w sprawie wydania aktu lub dokonania czynności, takie jak np. nazwa organu, numer sprawy, data wydania decyzji, wartość przedmiotu zaskarżenia

– daty urodzenia wszystkich osób, które są członkami Waszego gospodarstwa domowego

– informacje o posiadanych nieruchomościach: ich powierzchnie, szacunkową wartość etc.

 – informacje o zgromadzonych oszczędnościach (zarówno w gotówce, jak i na rachunku bankowym) 

– informacje o posiadanych papierach wartościowych oraz innych prawach majątkowych takich jak np: udziały, polisy inwestycyjne, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, wierzytelnościach 

– informacje o własności przedmiotów których wartość przekracza 5.000,00 zł takich jak np. samochody, maszyny, biżuteria

– informacje o stanie majątkowym innych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym

 

Czytaj poprzedni

Weekend majowy

Czytaj następny

Kiedy trzeba zgłosić do urzędu skarbowego prezenty z komunii?