Pierwszy raz w sądzie.

Wszystko co musisz wiedzieć zanim stawisz się w sądzie.

            Jeżeli bierzesz udział w jakiejś sprawie, niezależnie od tego, czy reprezentujesz się sam, czy Twoje interesy reprezentuje pełnomocnik (o tym, jak wybrać pełnomocnika, przeczytasz tu), prawdopodobnie prędzej czy później znajdziesz się w sądzie. Ponieważ w społeczeństwie panuje błędne przekonanie, że uczciwi ludzie do sądów nie chodzą, pewnie czujesz dyskomfort na samą myśl o stawieniu się w tej świątyni sprawiedliwości. To zupełnie normalne, sąd to zwykle ponury gmach, składający się z licznych korytarzy, zaś sama rozprawa również często wydaje się być prowadzona w sposób niezrozumiały. W tym artykule opowiem Ci krok po kroku o tym, co musisz wiedzieć, gdy pierwszy raz stawisz się w sądzie. 

Co zrobić, jeśli dostaniesz wezwanie do sądu:

  • jeśli nie przyjdziesz, sąd ma prawo ukarać cię grzywną, doprowadzić przez policję, a nawet zastosować areszt. Jeżeli wiesz, że nie możesz stawić się w określonym terminie, zawiadom jak najszybciej o tej sytuacji sąd i poproś o przesłuchanie Cię w innym terminie lub o odroczenie rozprawy
  • jeżeli przesłuchanie odbywa się w godzinach pracy, pracodawca musi cię zwolnić na czas rozprawy
  • jeżeli przesłuchanie odbywa się w innej miejscowości, możesz otrzymać zwrot kosztów dojazdu.

Zanim wybierzesz się na rozprawę, sprawdź:

  • gdzie znajduje się sala, w której ma odbyć się rozprawa. Często zwłaszcza w większych miastach zdarza się, że różne wydziały tego samego sądu mogą znajdować się w różnych miejscach, dlatego dokładnie sprawdź adres wskazany na piśmie lub zabierz je ze sobą, aby nie okazało się, że owszem jesteś na czas, ale nie we właściwym miejscu
  • czy wyglądasz porządnie i nie wyzywająco – stroje plażowe i wieczorowe zakładamy wyłącznie na własną odpowiedzialność
  • czy nie masz przy sobie niebezpiecznych narzędzi takich jak np. scyzoryk, jeśli masz, lepiej zostaw je w domu, przyspieszy to kontrolę bezpieczeństwa, która zwykle ma miejsce w dużych sądach.

Idąc do sądu zabierz ze sobą:

  • dowód osobisty albo w ostateczności inny dokument tożsamości np. paszport to must have na sali rozpraw – będziesz musiał go pokazać
  • wszystko co chcesz pokazać sędziemu, np. zdjęcia, mapy etc.
  • kartkę i długopis – uwierz mi, na rozprawie często dzieje się dużo, czasem sąd wyznacza terminy, a emocje na Sali rozpraw często utrudniają zapamiętywanie, dlatego warto zapisywać wszystkie ważne informacje.

Wyjdź z domu wcześniej, tak abyś miał przynajmniej 20 minut „zapasu”.

  • sądy są zlokalizowane w centrach miast, dlatego jeśli jedziesz samochodem, musisz liczyć się z tym, że trafisz na korki
  • najprawdopodobniej, a w sądach położonych w większych miastach na pewno, przejdziesz przez tzw. bramkę bezpieczeństwa, a twój bagaż zostanie prześwietlony, jest to procedura dużo mniej uciążliwa niż ta na lotnisku, ale i tak trzeba zarezerwować na nią trochę czasu, zwłaszcza że czasami w kolejce czeka więcej osób, które nie zawsze sprawnie przechodzą przez punkt kontroli
  • mimo że zawsze możesz zapytać o właściwą salę lub znaleźć jej położenie, czytając informacje zamieszczone na tablicy informacyjnej, to jednak sądy bywają dość duże i nie zawsze łatwo od razu znaleźć właściwe miejsce
  • nawet jeśli znajdziesz salę wskazaną w zawiadomieniu, może się okazać, że sala została zmieniona na inną i teraz musisz znaleźć salę właściwą, w której odbywać się będzie rozprawa.

Przed salą rozpraw pamiętaj:

  • że nigdy nie wiesz tak naprawdę, kim są
    ludzie siedzący obok, a nawet jeśli ich znasz, nie wiesz w jakim charakterze zostali
    wezwani. Przywitaj się z nimi grzecznie, ale nie rozmawiaj z nikim na temat
    sprawy, w której jesteś wezwany
  • wyłącz telefon komórkowy – jeśli
    zadzwoni na sali rozpraw, będzie nieprzyjemnie, podobnie gdy jedynie wyciszymy
    telefon a i tak usłyszymy specyficzny dźwięk wydawany przez system
    elektroniczny do nagrań rozprawy przy próbie połączenia przychodzącego lub
    wiadomości sms
  • nie wchodź na salę, zanim sprawa nie
    zostanie wywołana albo wyświetlona.

Jak zachować się podczas rozprawy w sądzie:

  • zajmij właściwe miejsce – jeśli jesteś stroną, najlepiej idź za swoim pełnomocnikiem, jeżeli nie masz pełnomocnika pamiętaj, że jeśli wnosiłeś sprawę, czyli jesteś powodem, to powinieneś zająć miejsce po prawej ręce sądu, podobnie jak pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i prokurator, jeśli zaś jesteś pozwanym, uczestnikiem postępowania albo oskarżonym, siadasz po lewej ręce sądu, natomiast świadkowie i publiczność zajmują miejsca na wprost sądu, (jeżeli się zagubisz i nie będziesz wiedział gdzie usiąść, sąd na pewno Ci podpowie)
  • na początku rozprawy stoimy, dopóki sąd nie każe nam usiąść, zaś w jej trakcie zawsze gdy zwracamy się do sądu albo gdy sąd do nas mówi, musimy wstać (w uzasadnionych wypadkach sąd może zwolnić nas z tego obowiązku)
  • sąd w pierwszej kolejności ustala, kto się stawił na rozprawie
  • następnie świadkowie zostają wyproszeni i na zewnątrz będą czekali na wezwanie, jak długo zależy głównie od ilości świadków, którzy mają zostać konkretnego dnia przesłuchani
  • zabieramy głos tylko wtedy, gdy sąd nam na to zezwoli lub sam nas o coś zapyta
  • do sądu zwracamy się zawsze per; „Wysoki Sądzie” lub „proszę Sądu”
  • jeżeli czegoś nie rozumiemy, zwłaszcza jeżeli nie rozumiemy zadanego pytania, możemy poprosić o wyjaśnienie
  • jeżeli czegoś nie pamiętasz możesz poprosić sąd o chwilę do namysłu, a jeśli nadal sobie czegoś nie przypominasz, powiedz o tym. Nie udawaj, że jesteś czegoś pewny, jeśli Ci się tak tylko wydaje. Zawsze mów prawdę. Osoba, która mija się z prawdą, może zostać skazana za składanie fałszywych zeznań na karę pozbawienia wolności do lat 3
  • jeżeli nasze zeznanie jest protokołowane, nie zaczynajmy kolejnego zdania, zanim poprzednie nie zostanie zaprotokołowane
  • w przypadku, gdy mamy wrażenie że sąd, dyktując skrót naszej wypowiedzi do protokołu, nieopatrznie zmienił jej sens, poprośmy o sprostowanie
  • na sali rozpraw nie można hałasować, przeszkadzać innym, jeść, rzuć gumy etc. – w razie naruszenia powagi spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia Sądowi lub osobom trzecim, sąd może ukarać świadka karą porządkową.

Myślę, że jeśli weźmiesz pod uwagę wyżej wymienione porady, sprawa w sądzie nie będzie
aż tak stresującym przeżyciem, jak mogłaby być.

Radca prawny Wiesława
Kulig – Wyporska

Czytaj poprzedni

Jak wybrać prawnika?

Czytaj następny

prawnik czy prawniczka